يعنى او اين مىگفت نه بر وجه اعلام خداى ، چه خداى - جلّ جلاله - عالمتر بود به آنچه او بزاد . اين بر قراءت عامّه قرّاء است . فأمّا بر قراءت آن كس كه به ضمّ « تا » خواند على اخبارها من نفسها : * ( وَاللَّه أَعْلَمُ بِما وَضَعَتْ ) * ، جمله كلام زن باشد ، و فصلى نبود ، و اين قراءت ابن عامر است و يعقوب و ابو بكر عن عاصم . * ( وَلَيْسَ الذَّكَرُ كَالأُنْثى ) * ، و نر چو ( 1 ) ماده نباشد در اين مقصود كه مرا هست از خدمت مسجد براى عورتى و ضعيفى و عذرهايى كه زنان را ( 2 ) باشد . * ( وَإِنِّي سَمَّيْتُها مَرْيَمَ ) * ، و من او را مريم نام نهادم ، و مريم به لغت ايشان عابده و خادمه باشد . و در خبر هست كه : مريم - عليها السلام - نكوتر زنان روزگار خود بود . و ابو هريره روايت كند از رسول - عليه السلام - كه گفت ( 3 ) : حسبك من نساء العالمين اربع : مريم بنت عمران ، و آسية امراة فرعون ، و خديجة بنت خويلد ، و فاطمه بنت محمّد ، گفت : بس باد تو را از زنان عالم چهار : مريم دختر عمران ، و آسيه زن ( 4 ) فرعون ، و خديجه دختر خويلد ، و فاطمه دختر محمّد - صلوات اللَّه عليه و عليهنّ . * ( وَإِنِّي أُعِيذُها ) * - يقال : عاذ الرّجل بفلان و اعذته به من كذا اذا اجرته منه : عوذ و عياذ ، پناه با كسى دادن باشد . و اعاذة كسى را به پناه و جوار كسى بردن - او را و فرزند او را به پناه ( 5 ) خداى مىبرم ( 6 ) از شرّ ديو ملعون و الرّجيم و المرجوم ( 7 ) باللَّعنة و الشّهب . ابو هريرة روايت كرد از رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله - كه گفت : هيچ مولود ( 8 ) نباشد و الَّا چون بزايد شيطان دست در او مالد ، و كودك از مسّ شيطان بانگ دارد مگر مريم را و عيسى را به دعاى حنّه مادر مريم . آنگه گفت : اگر شما نيز خواهيد ، براى فرزندان خود بخوانيد : * ( وَإِنِّي أُعِيذُها بِكَ وَذُرِّيَّتَها مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ ) * . قتاده گفت : هيچ كودك ( 9 ) نباشد . كه نه شيطان بر او طعنى زند وقت آن كه بزايد ، مگر مريم را و عيسى را كه خداى تعالى حجابى پديد كرد ميان ايشان و شيطان .

--> ( 1 ) . دب ، فق ، مب : چون . ( 2 ) . مب مى . ( 3 ) . آج ، لب ، فق و . ( 4 ) . اساس : امراة ، با توجّه به وز تصحيح شد . ( 5 ) . آج ، لب : با پناه . ( 6 ) . دب : پناه بر خدا برم . ( 7 ) . اساس : الملعون ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 8 ) . مب : مولودى . ( 9 ) . وز : كودكى .